Bugün yaşayan yetişkinler aynı yıllarda büyümedi: 80 yaşındaki biri 1960'larda, 20 yaşındaki biri 2020'lerde yetişkin oldu. Bu yüzden bir ülkenin tüm yetişkinlerinin ortalamasıyla en genç kuşağının (2019'da 19 yaşına gelenler) ortalaması arasındaki fark, o ülkede son on yıllarda büyüme koşullarının ne kadar değiştiğini gösterir.
En hızlı uzayan ülkeler
5 milyondan fazla yetişkini olan ülkelerde genç kuşakla tüm yetişkinler arasındaki fark:
| Ülke | Erkek: genç kuşak / tüm yetişkinler | Fark | Kadın: genç kuşak / tüm yetişkinler | Fark |
|---|---|---|---|---|
| Çin | 175,7 / 169,6 cm | +6,1 | 163,5 / 157,8 cm | +5,7 |
| Güney Kore | 175,5 / 170,5 cm | +5,0 | 163,2 / 157,8 cm | +5,4 |
| Hong Kong | 174,8 / 170,0 cm | +4,9 | 160,6 / 156,8 cm | +3,8 |
| Tayland | 171,6 / 166,9 cm | +4,8 | 159,4 / 154,7 cm | +4,7 |
| Vietnam | 168,9 / 164,6 cm | +4,3 | 158,4 / 153,7 cm | +4,7 |
| Türkiye | 176,4 / 173,4 cm | +2,9 | 161,8 / 158,0 cm | +3,8 |
Doğu ve Güneydoğu Asya öne çıkıyor: hızlı ekonomik büyüme, beslenmede ve çocuk sağlığında büyük iyileşme. Çin'de 19 yaşındaki bir erkek, ülkenin ortalama yetişkin erkeğinden 6 cm uzun.
👉 Kendi ülkende ve dünyada kaçıncısın? heightscore.com/tr
Yerinde sayanlar
Bazı ülkelerde fark neredeyse sıfır: erkeklerde Mozambik (+0,1), Benin (+0,2); Papua Yeni Gine'de genç erkekler tüm yetişkin erkeklerden biraz kısa (−0,2 cm). Kadınlarda Fildişi Sahili, Nijer, Zambiya ve Çad'da fark 0,3 cm'nin altında. Yüz yıllık tabloyu inceleyen çalışmaya göre Sahra altı Afrika'nın birçok ülkesinde yetişkin boyu azaldı ya da en iyi ihtimalle yerinde saydı; Bangladeş ve Hindistan gibi Güney Asya ülkelerinde de artış durağanlaştı. [1]
Yüz yıllık tablo
Bizim verimiz 1985–2019 arasında 19 yaşına gelen kuşakları kapsıyor. Daha uzun bir dönem için NCD-RisC'nin 1896–1996 doğumlu kuşakları inceleyen çalışması iki çarpıcı rekor veriyor: bu yüz yılda en çok uzayanlar Güney Koreli kadınlar (+20,2 cm) ve İranlı erkekler (+16,5 cm). [1]
Yetişkinken kısalıyor muyuz?
Evet, biraz. 40 yaştan sonra omurlar arasındaki disklerin incelmesi ve duruş değişiklikleriyle insanlar yavaşça kısalır. Hesaplamalarımızda bunu yılda erkeklerde 0,08 cm, kadınlarda 0,1 cm olarak hesaba katıyoruz. Bu yüzden yukarıdaki farkların küçük bir bölümü kuşak değişiminden değil, yaşlanmadan geliyor; ülkeler arasındaki sıralamayı ise değiştirmiyor.
Yöntem notu. "Genç kuşak" NCD-RisC'nin 2019'da 19 yaşındakiler için yayımladığı ortalamadır. "Tüm yetişkinler" her kuşağın 19 yaşındaki ortalamasının UN WPP 2024 nüfusuyla ağırlıklandırılmasıyla bulunur (40 yaş sonrası kısalma dahil). Ayrıntı: heightscore.com/tr/methodology
Kaynak
- NCD Risk Factor Collaboration (2016). A century of trends in adult human height. eLife 5:e13410.